و آنگاه در كربلا در قتل امام حسين شركت كرد و پس از آن با خونخواهان امام حسين عليه السّلام قيام نمود و بعد از آن به دشمنان مختار پيوست و شريك در قتل مختار گرديد . « 1 » يزداد : بر وزن فرهاد از اعلام است و نام پدر ابو عبد اللّه محمّد بن يزداد بن سويد است معروف به ابن يزداد وزير مأمون و در شمار بليغان و مترسّلان و شاعران و صاحب كتاب رسائل و ديوان شعر و فرزند او ابو صالح عبد اللّه بن محمّد بن يزداد نيز در عداد كاتبان و مترسّلان بود و صاحب كتاب التاريخ و كتاب رسائل . يزدكى : محتملا منسوب است به يزد از شهرهاى معروف ايران و به كار بردن كاف تصغير در شهر يزد زياد متعارف است مانند : عليك در على و مملك در محمّد على و ربك در ربابه و زرك در زهرا و بسيارى از نامهاى ديگر و يزدكى در نسبت به يزد نيز از همان قبيل است و منسوب به آن شهر است زيد بن احمد خلقى يزدكى از اصحاب عيّاشى . يزيدى : منسوب است به يزيد بن منصور خال مهدى عبّاسى و منسوب به اوست ابو محمّد يحيى ابن مبارك بن مغيرهء يزيدى عدوى و او را ازاين‌جهت يزيدى گفتند كه هم‌صحبت يزيد بن منصور و هم مؤدّب و آموزگار فرزندش بود و از شدّت ارتباط با او به يزيدى معروف گرديد و سپس به هارون الرشيد پيوست و آموزگار مأمون گرديد و كسائى آموزگار امين . ابو محمّد يزيدى از اساطين ادب است و علوم عربيّه را از ابو عمرو بن علاء و ابن ابى اسحاق حضرمى و خليل بن احمد عروضى فراگرفت و به ابو عبيد قاسم بن سلام و اسحاق بن ابراهيم موصلى و ابو شعيب موسى مقرء و ابو خلّاد سليمان بن خلّاد و ابو حمدون اسماعيل طبيب و غير اينان تعليم داد و در خراسان سال 202 درگذشت . و از اوست : كتاب النوادر در لغت به روش كتاب نوادر اصمعى و كتاب الوقف و الابتداء و كتاب المختصر در نحو و اين كتاب را براى يكى از فرزندان مأمون نوشت و كتاب النقط و الشكل و كتاب المقصور و الممدود و غير اين‌ها . روزى مأمون الرشيد چيزى از او پرسيد كه جواب آن نفى بود امّا يزيدى واوى ميان نفى لا و جعلنى اللّه فداك وارد كرد كه مأمون را به شدّت شاد كرد و او را صلتى داد و هرگاه آن واو را ميان آن دو كلمه نمىانداخت بسيار زننده بود . مأمون به او گفت : « للّه درك ؛ خدايت خير دهاد كه هرگز واوى در جايى به كار برده نشد بهتر از واو تو » . و از نظم اوست : إذا نكبات الدهر لم تعظ الفتى * و افزع منها لم تعظه عواذله و من لم يؤدبه ابوه و امه * تودبه روعاته و زلازله فدع عنك ما لا تستطيع و لا تطع * هواك و لا يغلب بحقّك باطله يحيى بن مبارك يزيدى را پنج پسر بود كه همه در شمار علما و ادبا و شعرايند و در احفاد او نيز دانشمندانى بودند كه همه يزيدى معروفند

--> ( 1 ) - و نيز مسروق بن اوس يربوعى تميمى در شمار محدّثان است ( لغتنامه / دهخدا : 49 / 169 ) .